Kartka z historii

 

Wydawnictwo Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego Pallottinum rozpoczęło swoją działalność w Poznaniu w 1948 r. Działalność wydawnicza Księży Pallotynów (misyjnego stowarzyszenia założonego przez św. Wincentego Pallottiego - kapłana rzymskiego w 1835 r.), sprowadzonych do Polski przez ks. Alojzego Majewskiego w 1907 r., rozpoczyna się w następnym roku (1908) wydaniem we Lwowie, w Wydawnictwie "Polonia", czasopisma Królowa Apostołów. Pierwsze pozycje książkowe ukazują się w Cieszynie w 1913 r. Szeroko znaną i rozwiniętą działalność wydawniczą - jako jeden z naczelnych apostolskich zadań statutowych - prowadzono w okresie międzywojennym. Od 1927 r. oficyna (wydawnictwo i drukarnia) mieściła się w Warszawie przy Krakowskim Przedmieściu 71. Ukazywało się wtedy wiele książek oraz dziennik Polak - Katolik i periodyki: Przegląd Katolicki, Posiew, Rodzina Polska, Królowa Apostołów, Apostoł wśród Świata. Cała działalność wydawnicza miała na celu ukształtowanie i ugruntowanie świadomości religijnej i patriotycznej. Osobną kartę pracy wydawniczej stanowią Kalendarze Królowej Apostołów. Wśród modnej w latach międzywojennych literatury kalendarzowej oddały niemałe usługi religijnej kulturze polskiej. Do tej idei wrócił wydawany przez Księży Pallotynów w Paryżu Almanach Naszej Rodziny - corocznie wydawany kalendarz, poświęcony tematycznie ważniejszym sprawom życia religijnego i życia Polonii. Rozwijającą się działalność wydawniczą przerwała druga wojna światowa.

 

Dziś książki ze znakiem Pallottinum znane są nie tylko czytelnikom w kraju, docierają bowiem do wszystkich ośrodków polonijnych na całym świecie. Tematyka i rodzajowy profil kształtowały się powoli i ostatecznie skrystalizowały w latach sześćdziesiątych. Jak każde bowiem wydawnictwo, zgodnie zresztą z osiągnięciami swego międzywojennego poprzednika, Pallottinum miało ambicje i chciało korzystać z pełnej skarbnicy katolickiego piśmiennictwa ojczystego i światowego, w każdym jego rodzaju i kształcie literackim. Samo życie społeczne z jego naglącymi potrzebami oraz polityka kulturalna nowej państwowości socjalistycznej stawiały jednak nowe wymagania. 

 

Wydano książki specjalistyczne, naukowe, podręczniki podstawowe i uniwersyteckie, albumy, mszały, śpiewniki, modlitewniki, księgi liturgiczne, literaturę o tematyce religijnej i inne pomoce duszpasterskie. Do końca 1997 r. opublikowano ok. 660 tytułów książkowych. Ponadto drukarnia wykonała kilkanaście tytułów dla innych wydawnictw katolickich, m.in. Encyklopedię Katolicką dla Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Dla tegoż Uniwersytetu - Poland's Millennium, a także książki dla Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie, dla diecezji - Studia, katechizmy, książki dla Wydawnictwa św. Jacka i Wydawnictwa Apostolstwa Modlitwy.

 

W zakresie literatury pięknej wydano m.in.: dzieła Zofii Kossak (Krzyżowcy, Suknia Dejaniry, Gość oczekiwany, Bez oręża, Król trędowaty), Gustawa Morcinka (Byli dwaj bracia), Jana Dobraczyńskiego (Wybrańcy gwiazd, Święty miecz), Władysława J. Grabskiego (Rapsodia świdnicka, Saga o Jarlu Broniszu), Jerzego Zawieyskiego (Pokój głębi, Owoc czasu swego, Dramaty), Jana Parandowskiego (Mój Rzym), Romana Brandstaettera (Psałterz). Publikacje tych książek stanowią cenny wkład do polskiej kultury i literatury okresu powojennego. To książki ważne również dla polskiego katolicyzmu. Rozpoczynali swą działalność pisarską, drukując w Wydawnictwie Pallottinum, m.in.: Leszek Prorok, Zbyszko Bednorz, Zbigniew Pędziński, Tadeusz Kudliński.

 

Główna działalność Wydawnictwa dotyczy jednak książek religijnych. Z serii wydawniczych na uwagę zasługują: Komentarz do Pisma Świętego Starego Testamentu pod red. ks. prof. Stanisława Łacha i Komentarz do Pisma Świętego Nowego Testamentu pod red. ks. Eugeniusza Dąbrowskiego, a po jego śmierci - ks. prof. Feliksa Gryglewicza. Nad całością patronat sprawuje Katolicki Uniwersytet Lubelski. Zapoczątkowana w 1961 r. seria obejmuje 24 tomy. Inna duża seria to Biblioteka pomocy seminaryjnych. Wydawane są w tej serii podręczniki seminaryjne, stanowiące pomoc dla seminariów duchownych diecezjalnych i zakonnych oraz wyższych uczelni teologicznych, np. podręcznik teologii moralnej B. Haaring - Nauka Chrystusa (6 tomów). Pozycja ta jest wyrazem dążności Wydawnictwa do przyswojenia czytelnikowi polskiemu wybitnych teologów Zachodu, uczestników Soboru Watykańskiego II. Są też inne, np. o. Mieczysława A. Krąpca Metafizyka, a także Wstęp do Pisma Świętego (3 tomy), Historia Kościoła w Polsce (2 tomy), ks. Tomasza Bielskiego Synopsa tekstów soborowych.

 

Kolejną serią wydawniczą od 1972 r. jest cykl Powołanie człowieka. Seria podejmuje szeroko pojętą tematykę człowieka i jego sytuację religijną po Soborze Watykańskim II, ukazywaną z pozycji różnych dziedzin teologicznych. Przez trzy lata ukazywał się w Pallottinum Międzynarodowy Przegląd Teologiczny Concilium, obecnie jego miejsce zajęło bardziej umiarkowane pismo Communio. W czasie wzmożonej reformy liturgicznej nieodzowną rzeczą jest posiadanie wydrukowanych tekstów liturgicznych dla kapłanów i wiernych. Pomoc taką dostarczyło Pallottinum w postaci Mszału rzymskiego na każdy dzień, Mszalika na niedziele i święta. Wydano także: Stałe części Mszy św., Obrzędy Mszy św. z ludem, Obrzędy bierzmowania, Lekcjonarz Mszalny (8 tomów), Mszał ołtarzowy, Liturgię Godzin (brewiarz kapłański - 4 tomy i wydanie skrócone).


Złotą kartę Wydawnictwa stanowi Biblia Tysiąclecia - pierwszy polski przekład Pisma Świętego Starego i Nowego Testamentu z języków oryginalnych oraz Sobór Watykański II (dokumenty) - wersja polska i wersja polsko-łacińska. Wydaje się, że są to pozycje niezastąpione w rozwoju nauki i kultury katolickiej w Polsce...

  

Wśród wydawnictw zwartych warto zwrócić uwagę na przemówienia Pawła VI: Chrystus a człowiek współczesny, Charyzmat życia zakonnego, Będziecie mi świadkami i J. Guittona Dialogi z Pawłem VI oraz Paweł VI i Rok Święty, a także kard. Stefana Wyszyńskiego Idzie nowych ludzi plemię, Sursum corda. Pozycje te, w nakładzie po 10 tys. egzemplarzy, skierowane są do czytelnika krajowego i do Polonii. Na uwagę zasługują także: Tomaszewski - Jan XXIII i jego działalność społeczna; J. Walker - Album soborowy (kronika soboru opracowana przez bp. B. Bejze); bp Kazimierz Romaniuk - Medytacje brewiarzowe; ks. S. Witek - Duszpasterstwo w konfesjonale; ks. M. Maliński - Olśnienia; bp M. Jędraszewski - Jan Paweł II w Poznaniu i Modlitewnik filozofów; praca zbiorowa pod red. ks. Z. Sarelo - Postmodernizm. Wyzwanie dla chrześcijaństwa; S. I. Adamska - Sól ziemi - rzecz o Edycie Stein; ks. W. Sedlak - Technologia Ewangelii i Zagubiony Bóg.

 

Z pozycji o wielkich postaciach Kościoła polskiego warto zwrócić uwagę na M. Werner O. Honorat Koźmiński i A. Fedorowicza Rozważania i myśli, Życie Julii Urszuli Ledóchowskiej, założycielki Zgromadzenia Urszulanek Szarych. Społecznie użyteczne publikacje to: o. M. Lisowski - Nałóg pijaństwa; ks. F. Staszak - Palić czy nie palić oraz F. Amorose - Od nicości do pełni w Bogu (Duchowość św. Wincentego Pallottiego).

 

Wybór kard. Karola Wojtyły na papieża i zmiany polityczne w kraju, zniesienie cenzury i ograniczeń w zakupie papieru ożywiły znacznie działalność wydawniczą. Kolejne pielgrzymki Jana Pawła II do Ojczyzny zaowocowały serią Pielgrzymka Jana Pawła II do Polski (6 tomów), jak i pomnikową serią Nauczanie papieskie. Opera Omnia. Nowe możliwości pozwoliły również w większym wyborze drukować książki biskupów i prymasów, np. Nauczanie pasterskie kard. Józefa Glempa czy seria dokumentacji podróży pasterskich do Polonii również kard. J. Glempa. Wydarzeniem ostatnich lat jest ukazanie się Katechizmu Kościoła Katolickiego i pomocniczej serii o katechizacji, jak np. wydanie w tym roku Dyrektorium ogólnego o katechizacji, przygotowanego przez Kongregację ds. Duchowieństwa. Wydawnictwo Pallottinum rozpoczęło też wydawanie nowej serii podręczników teologii w serii AMATECA. Rozwijającemu się kultowi fatimskiemu została poświęcona seria Biblioteka fatimska.

 

Wydawnictwo posiada własną drukarnię. Przez wiele lat sytuacja bytowo-mieszkalna była bardzo trudna. W 1972 r. rozpoczęto budowę domu wydawniczego i drukarni. 18 czerwca 1975 r. kard. Stefan Wyszyński dokonał poświęcenia gotowych pomieszczeń. Nowa drukarnia bardzo poprawiła warunki pracy. Dała możliwość zwiększenia produkcji zarówno pod względem ilości, jak i jakości. Wydawane książki osiągają standard światowy.

Zmiana sytuacji politycznej umożliwiła podział prowincji Księży Pallotynów pw. Chrystusa Króla. Powstało też wtedy oddzielne, samodzielne wydawnictwo prowincji warszawskiej - "Apostolicum".

 

Niosąc Bogu w ofierze te 60 lat, dar pracy rąk ludzkich i wielu gorących serc, śpiewamy dziś dziękczynne Te Deum. Apostolstwo dobrej książki jest właśnie tym wyzwaniem, któremu pragniemy pozostać wierni.

 

PALLOTTINUM